Rezerwaty przyrody

    Rezerwat "Świnia Góra" jest rezerwatem ścisłym, objętym ochroną zupełną. Utworzony został w okresie międzywojennym, a wpisany do rejestru w 1953 roku. Zajmuje obszar o powierzchni 50,78 ha. W skład rezerwatu wchodzą jedne z najpiękniejszych w Polsce, naturalne drzewostany mieszane o strukturze piętrowej. Występujące tu gatunki drzew to: jodła, dąb, modrzew polski, sosny, buki, klony, jałowce, świerki, brzozy, osiki i olszyny. Wiek niektórych pojedynczych egzemplarzy, z wymienionych gatunków sięga od 120 do 200 lat, są również i takie okazy, które mają ponad 250 lat i wymiary drzew pomnikowych.
    Obok bogactw przyrodniczych, w zachodniej części rezerwatu występują powierzchowne ślady eksploatacji rudy żelaza z okresu od XV do XIX wieku.
    Rezerwat przyrody "Dalejów" utworzony został w 1978 roku na powierzchni - 87,58 ha. Jest rezerwatem leśnym, objętym ochroną częściową. Występują tu drzewostany naturalne o strukturze piętrowej na siedliskach lasów mieszanych i lasów świeżych z udziałem takich gatunków jak: jodła, modrzew polski, dąb, buk, sosna, brzoza, olsza, osika, jawor i inne.

    Osobliwością przyrodniczo - leśną w obecnych zbiorowiskach jest modrzew polski pochodzenia rodzimego, odnawiający się z samosiewu.
    Z osobliwości przyrody nieożywionej, ochroną objęto naturalną bramę skalną, na wychodni piaskowców dolnego triasu, tzw. "Brama Piekielna". Zabytek ten znajduje się na terenie sołectwa Jastrzębia. W gzymsie skalnym białego piaskowca triasowego, działaniem wiatru został wyrzeźbiony dolny kamień, a ścianki i górny blok piaskowca tworzą przejście o wymiarach: 0,8 m szerokości i 1,6 m wysokości. Zabytek ten był w przeszłości znakiem granicznym między dobrami biskupów krakowskich (po Sejmie Czteroletnim), a dobrami bliżyńskimi.

"Brama Piekielna" - Kliknij a zobaczysz powiększenie

    Drugim obiektem geologicznym uznanym za pomnik przyrody, są skałki - "Piekło Dalejowskie" - utworzone z licznych bloków skalnych o wysokości 1 - 4m w pasie o długości ok. 130m i szerokości 50m. Skałki tworzą malownicze grupy oddzielone od siebie szczelinami o szerokości 1-2m.

Formy skalne w Rezerwacie "Dalejów" - Kliknij - zobaczysz powiększenie       Formy skalne w Rezerwacie "Dalejów" - Kliknij - zobaczysz powiększenie

    Na terenie rezerwatu zachowały się również ślady robót górniczych z różnych okresów wydobywania rud żelaza, co czyni ten obiekt jeszcze bardziej wartościowym zabytkiem kultury materialnej.